تبلیغات
وبلاگ محسن زنگویی - مطالب اخلاقیات
منوی اصلی
وبلاگ محسن زنگویی
  • محسن زنگویی چهارشنبه 18 مرداد 1396 16:15 نظرات ()

    حدود یک هفته پیش در پارک وحدت شهر مشهد نشسته بودم. روی صندلی. مشغول کتاب خواندن. مردی 40 تا 50 ساله کنارم نشست. تنها. صحبت کرد. من نیز با لبخند جوابش را دادم. لحظاتی گذشت. سیگاری روشن کرد و اولین دودش را از دهان بیرون داد. همین لحظه بلند شدم و روی صندلی دیگری دور از او رو به رویش نشستم. لحظاتی گذشت. سرم به کتاب بود. سرم را بالا آوردم دیدم نیستش. من نیز بلند شدم و روی همان صندلی اولی نشستم. سایه ی بهتری داشت. بوی دود سیگار کنجکاوم کرد. روی زمین را نگاه کردم. سیگاری نصفه و خاموش نشده درحال سوختن بود. نصف دیگرش هم خاکستر شده بود. خاکسترش دست نخورده بود. همانجا روی زمین سوخته بود.

    امروز در پارک نماز شهر دلیجان روی صندلی نشسته ام. درحال کتاب خواندن. مردی 40 تا 50 ساله به همراه دو پسرش که در سنین دبستان بودند کنارم نشستند. بچه ها شروع به صحبت کردند و پدرشان هم به اطراف نگاه می کرد. سیگارش را روشن کرد و اولین دودش را بیرون داد. نمی دانستم اکنون نیز چون گذشته بلند شوم یا بنشینم. اگه بلند می شدم این مرد یا بهتر بگویم این پدر متوجه میشد که کارش اشتباه است و من ناراحت شده ام. اما از این کارم پسرانش هم متوجه می شدند و احتمالا سرافکنده از پدرشان. یا حداقل از دست پدرشان ناراحت میشدند و احساس خجالت می کردند. به هر حال نشستم و کاملا عادی همچون قبل از آتیش شدن سیگار به خواندنم ادامه دادم.


    مترسک دودِ گندم زارهای درو شده ی خاموش شده اذیتت نمیکند؟

    مترسک: وظیفه ی من پراندن پرندگان است تا پا روی آتشِ زیرِ خاکستر نگذارند.

    ارسال دیدگاه
  • محسن زنگویی چهارشنبه 11 مرداد 1396 10:36 نظرات ()

    با خواهرم رفتم خرید. شلوار و کمربند و تی شرت.

    از هر مغازه‌ای که می‌آمدیم بیرون خواهرم شاکی از دست من که چرا چانه نمی‌زنی؟ چرا تخفیف نمی‌گیری؟ خیلی ساده‌ای تو. اینا همشون کلاه بردارن. خیلی سود روی جنسشون می‌کشن.

    قبول کردم که چانه بزنیم. وارد یه مغازه‌ی شلوارفروشی شدم. یه شلوار انتخاب کردم نوشته بود مقطوع 15000. گفتم 13000 حساب کن. خیلی راحت قبول کرد! نمی‌دانم اگه می‌گفتم 10000 چه واکنشی نشان می داد؟ آیا همچنان جای تخفیف گرفتن داشت؟ آیا سرم کلاه رفته؟ آیا فروشنده فکر می‌کند من آدم ساده لوحی هستم و او زرنگ؟ وارد یه مغازه‌ی دیگه شدم. یه تی‌شرت انتخاب کردم. گفت 35000. من گفتم خیلی گرونه و خواهرم گفت 20000. فروشنده گفت امکان نداره. بعد از چند جمله‌ی کوتاه من گفتم آخرش چند؟ فروشنده اندکی سکوت کرد و در همین حین گفتم 30000. خیلی راحت قبول کرد! نمی‌دانم اگه می‌گفتم 28000 باز قبول می کرد؟ اومدم خانه. برادرم گفت همین تی‌شرت رو قیمت کرده 25000 هزار و با چانه‌زدن قیمتش رو تا 17000 کاهش داده. تصور کنید من چه حالی شدم با شنیدن این حرف برادرم. آیا سرم کلاه رفته؟ آیا آن فروشنده فکر کرده من ساده‌لوح و خودش زرنگ تشریف دارد؟ وارد مغازه‌ی دیگری شدم. یک شلوار انتخاب کردم. پوشیدم مناسب بود. قیمتش را پرسیدم گفت 75000. به بهانه ی اینکه از چند مغازه‌ی دیگه دیدن کنم بیرون شدم و به مغازه‌ی دیگری رفتم. همان شلوار را دیدم. طرح و رنگش را می‌پسندیدم. دوست داشتم بخرمش. پوشیدم و سایز مناسبم رو پیدا کردم. قیمت را پرسیدم گفت 58000! شاخ در آوردم. چطور ممکن است در یک پاساژ یک کالا چنین تفاوت قیمتی داشته باشد؟ با حرف‌های فروشنده بهش اعتماد کردم و ازش شلوار را خریدم. اکنون دارم به این فکر می‌کنم که اگر از مغازه‌ی اول می‌خریدم آیا سرم کلاه رفته بود؟ آیا من را به عنوان یک ساده‌لوح می دیدند و فروشنده را زرنگ؟

    اینهایی که گفتم مربوط به برخی از پاساژهای اطراف میدان 17شهریور مشهد بود. سمتی که پاساژ قائم قرار دارد. هرچند من به یاد ندارم وارد کدام پاساژ شدم.

    پدرم نیز در بازاررضا چاقویی رو قیمت کرده بود. 15000 تومان. با چانه‌زدن قیمت رو رسونده بود به 3000 تومان! آخرش هم نخرید.

    کم‌کم دارم نسبت به مشهدی‌ها بی‌اعتماد می‌شوم. امیدوارم در سفر بعدی که نمی‌دانم چه زمانی خواهد بود تجربه‌ی بهتری داشته باشم. تجربه‌ی امسال چندان راضی‌کننده نبود. هرچند در شهر خودم و شهر برازجان نیز فروشندگانی را دیده‌ام که سودهایی نامتعارف بر کالاهایشان می کشند.

    قبول دارم که برخی از دلایلم برای چانه نزدن کم توانی‌ام در این امر و حوصله نداشتن به بحث در مورد قیمت است و همچنین خوش خیالی بیش از حد و اعتماد اولیه‌ی زیاد است. اما دلایل دیگری نیز دارم.

    تصور می کنم چانه زدن سبب روان‌پریشی فروشنده می شود. حال فروشنده‌ای که اعصابش به هم ریخته وقتی به خانه‌اش می رود این حال خراب را نیز با خود می‌برد و آن را به خانواده‌اش منتقل می کند. خانواده نیز حالشان خراب شده و به دیگران منتقل می‌کنند. که در نهایت مردمی خواهیم داشت که حالشان خراب است.

    دلیل دیگرم برای چانه نزدن این است که دوست دارم به سمت جامعه‌ای حرکت کنیم که هرکس بتواند به دیگری اعتماد کند. اعتماد از این بابت که فروشنده سودی معقول خواهد برد و سعی در بدست آوردن سودهای نامتعارف و کلاه بر سر خریدار گذاشتن ندارد. چانه زدن با دوست داشتن به حرکت به سمت چنین جامعه‌ای منافات دارد. چرا که وقتی فروشنده بداند یا حس کند که خریدار حتما چانه خواهد زد و تا زمانی که بهش تخفیف ندهد، نخواهد خرید؛ مجبور می‌شود سودی نامتعارف را بر کالاهایش کشیده تا پس از چانه‌زنی سودی که حقش است را ببرد. خریداران نیز زمانی که بدانند فروشنگان چنین عمل می‌کنند چانه خواهند زد تا احساس کنند که سرشان کلاه نرفته. این دو رفتار در طول زمان یکدیگر را تقویت می‌کنند. در این میان خریدارانی که توانایی چانه زدن ندارند به دلیل پرداخت سودهای زیاد و فروشندگانی که به خاطر رعایت اخلاق کاری سودهای نامعقول را نمی پذیرند و قیمت اجناسشان را در همان معرفی اولیه با سودی معقول ارائه می‌کنند به دلیل عدم فروش کافی متضرر خواهند شد. (این دسته از فروشندگان به این دلیل متضرر خواهند شد که خریداران عادت کرده‌اند از فروشندگانی بخرند که بر کالاهایشان تخفیف خوبی می‌دهند. احساس می‌کنند که اگر تخفیف قابل توجهی از فروشنده نگیرند با خرید آن کالا سرشان کلاه خواهد رفت و از خریدش منصرف شده و به مغازه ی بعدی می روند.)

    همان سمت پاساژ قائم دادزن‌هایی را دیدم که می‌گفتند لوازم آرایشی و بهداشتی با 40% و 50% تخفیف! نمی‌دانم اینها چقدر بر کالاهایشان کشیده‌اند که چنین تخفیف می‌دهند.

    نمی‌دانم این دسته از فروشندگان اگر اندکی به رفتاری که دارند و حس بی‌اعتمادی‌ای که در خریداران ایجاد می‌کنند فکر می‌کردند آیا همچنان به این رفتارشان ادامه می‌دادند؟ (گرفتن سودهای نامتفارف و تخفیف های نامتعارف) حس بی‌اعتمادی‌ای که به تمامی کسبه از جمله خودشان در بلندمدت ضرر خواهد زد.

    نمی‌دانم چرا کلاه بر سر دیگران گذاشتن شده زرنگی و اعتماد کردن شده ساده لوحی؟ نمی‌دانم چرا فروشندگی تبدیل شده با زرنگی؟

    از مشهد کتاب نیز خریدم. از کتاب شهر در پاساژ مهتاب کتاب "کیمیاگر" و از کتاب فروشی فراانگیزش کتاب "سه شنبه ها با موری" را خریدم. این پاساژ نزدیک میدان سعدی قرار دارد. از گلستان کتاب، کتاب "قلعه حیوانات" را خریدم. نام کتاب فروشی اش یادم نیست. گلستان کتاب من را شگفت‌زده کرد. جایی دنج با معماری‌ای زیبا. گلستان کتاب نزدیک به چهارراه گلستان قرار دارد. از کتاب فروشی امام نیز کتاب "نابخردی های پیشبینی پذیر" را خریدم. این کتاب فروشی نزدیک به چهارراه دکترا قرار دارد.

    از باب الرضا تا تمام این کتاب فروشی ها و مسیر برگشت را پیاده متر کردم تا حال خوب خیابان های مشهد را ببرم و بردم.

     

    اما با تمام حس خوبی که کتاب‌فروشی‌ها بهم دادند، اعتمادم نسبت به مشهدی ها کمتر شده است.

     



    مترسک از چه غمگینی؟

    از اینکه لباسم را دیگران بر تنم کرده اند.

     

    ارسال دیدگاه
  • همه کلمه ی "حق الناس" را شنیده ایم.
    با شنیدن این کلمه چه چیزی به ذهنتان میرسد؟


    اموال عمومی
    خسارت زدن به دارایی یه نفر عمدا یا سهوا بدون رضایت گرفتن و بدون جبران


    مثال های گوناگونی می توان زد.

    من می خواهم در اینجا از جنبه ی دیگری به موضوع نگاه کنم.


    یه فرد معتاد را در نظر بگیرید. برای اینکه دیگران بهش خرده نگیرند سعی میکند اطرافیانش را نیز معتاد کند. به این ترتیب دیگر کسی نمی تواند به او بگوید چرا معتادی و او نیز نیازی به تلاش برای توجیه کردن کارش ندارد .
    خانم یا آقای مجردی را در نظر بگیرید که دوست ندارند یا نمی توانند یا به هر دلیل دیگری ازدواج نمیکنند. اما برای موجه جلوه دادن عملشان نزد متأهلین از آزادی مجردی و اسارت متأهلی به دید خودشان اما به صورت مستدل می گویند. به این ترتیب ذره ذره تخم نفاق را میان آن زوج کاشته و حتی شاید سبب جدایی شان شود. نفاق و جدایی ای که تا قبل از آمدن این مجردین به زندگی آن متأهلین وجود نداشته و آنها تا آن لحظه آزادانه همراه با اعمال نظرات همسرشان در تصمیماتشان زندگی می کرده اند.
    کسی را تصور کنید که در یکی از دانشگاه های برتر در یکی از رشته هایی که جامعه برایش ارزش زیادی قائل است فارغ التحصیل شده است. این فرد زمان انتخاب رشته ی دانشگاهی اش با توجه به اینکه رتبه ی خوبی داشته و همزمان تحت تأثیر موج جامعه قرار گرفته و آن رشته را انتخاب کرده است. بدون اینکه بداند استعداد و علاقه اش چیست. به خصوص علاقه ی کاری اش و محیط کاری اش. چرا که بیشتر از زمانی را که باید در محیط آکادمیک آن رشته بگذراند باید در محیط کاری مرتبط با آن رشته بگذراند. اینجاست که انتخاب بر اساس علاقه اش مشخص می شود و اگر براساس علاقه اش انتخاب نکرده باشد احتمالا پشیمان خواهد شد و علاقه ی واقعی اش را به مرور درک خواهد کرد. در چنین حالتی این فرد ممکن است بدون ذکر گذشته و تجربیات و این نکته که من آدم این رشته و این محیط کاری نبودم شروع به بدگویی از آن رشته کند و افرادی که اکنون مشغول تحصیل در این رشته هستند نیز سخنانش را بشنوند. برای شنوندگان دو حالت ممکن است پیش بیاید.
    یکی اینکه فردی به راهی که اکنون در حال طی کردنش است شک کرده اما اینقدر می فهمد که چشم بسته حرفی را حتی از برترین دانشجوی برترین دانشگاه کشور را قبول نکند. چنین فردی هر تصمیمی پس از تحقیقش بگیرد برنده شده است.
    یکی دیگر اینکه فردی اینقدر نمیفهمد و همانگونه که رشته ی تحصیلی اش را براساس نظر دیگران انتخاب کرده اکنون نیز چشم بسته نظر این فارغ التحصیل به اصطلاح موفق را چشم بسته گوش میکند. در این حالت این دانشجو اگر در آن رشته بماند احتمالا با تنشی بیشتر از قبل درس خواهد خواند. اگر نیز ترک تحصیل کند و به خیال خودش به دنبال علاقه اش برود ممکن است بعدها با قرار گرفتن در محیط کار مجاب شود که علاقه اش همان رشته ای بوده که به خاطر پذیرش بی چون و چرای آن فارغ التحصیل به اصطلاح باسواد ازش انصراف داده است.
    تمامی این مثال ها نمونه هایی از حق الناس هستند.
    در کنار تصرف در اموال عمومی که من دوست دارم ازش با عنوان حق الناس مادی یاد کنم, تصرف در دیدگاه های عمومی را نیز داریم. که گاه عمدی است و گاه سهوی. از این حق الناس دوست دارم با عنوان حق الناس معنوی یاد کنم.
    اگر بخواهم دقیق تر بیان کنم به نظرم نوع معنوی حق الناس به مراتب از نوع مادی آن مخرب تر هستند. چرا که وقتی فردی متوجه میشود از حق الناس معنوی متضرر شده احتمال اینکه افسرده شود و دست به خرابکاری بزند بیشتر است. چنین فردی دچار حق الناس مادی نیز خواهد شد.

    شاید بتوان حق الناس مادی را فرزند خلف حق الناس معنوی دانست.

    اکنون که فکرش را می کنم می بینم چه حق های بسیاریست که بر گردن دارم. حق هایی که نمی دانم باید چگونه جبرانشان کرد. همچنین مطمئنم در آینده نیز حق هایی بر گردنم خواهد افتاد. تنها کاری که می توانم کنم این است که تلاش کنم از عمد حقی بر گردنم نیندازم.




    مترسک می توانی بگویی دلگرمی ات به چیست؟
    از اینکه نمی توانم حرف بزنم. از اینکه حتی غریزه نیز ندارم.

    ارسال دیدگاه
  • محسن زنگویی دوشنبه 2 مرداد 1396 01:57 نظرات ()

    خیاطی بودم. من و خیاط. یه نفر وارد شد و از خیاط خواست 50 هزاری اش رو واسش خرد کنه.

    خیاط دو به شک بود. یکم مِن مِن کرد و اسکناس رو گرفت و لمسش کرد و در ازاش 5 هزاری و 10 هزاری و 2 هزاری و 1 هزاری بهش داد.

    آن نفر رفت.

    اکنون

    با موبایلش نور انداخت رو اسکناس تا تصویرهای داخلش رو ببینه. رفت مغازه ی بغلی تا مطمئن بشه که اصله. برگشت. چهره اش نشانی از لبخند داشت. مطمئن شده بود که اصله.

    گفت مغازه دارانی رو دیده که سرشون کلاه رفته.

    در همین حین یه مشتری دیگه اومد تو. اومده بود لباس دامادی اش رو تنظیم کنه.

    حرف به 50 هزاری ها کشیده شد. گفت: چند وقت پیش یکیش رو به خواهرش که مغازه داره انداختن. ما هم برای اینکه ضرر نکنیم بردیم میدون تره بار تا آبش کنیم. اما فروشندهِ تا دیدش فهمید. گفت اشکال نداره! من هم بین بقیه ی اسکناس ها قالبش می کنم به یه نفر دیگه!

    اینجا بود که گفتم اینکه درست نیست.

    مشتری جدیدِ هم پس از قرائت فاتحه ای از فحش برای ارواح طیبه ی رفتگان جعل کننده ی اسکناس و طلب آمرزش از طرف شیطان رجیم برای شخصِ جعل کننده, جوابم داد: چرا من باید چوبش رو بخورم؟

    اینجا بود که سکوت کردم و ادامه ندادم.

    همچنان دارم فکر می کنم که انداختن و قالب کردن تا کجا ادامه خواهد داشت؟ چه کسی ضررش را به جان خواهد خرید و جلو انتشارش می ایستد؟ آیا تا زمانی که چنین فردی پیدا شود این تک اسکناس تقلبی تبدیل به دو اسکناس تقلبی می شود؟ اگر شود این دو اسکناس تبدیل به سه اسکناس می شود یا چهار اسکناس؟ آیا در چنین زمانی فرد یا افرادی هستند که ضرر حاصل از این اسکناس ها را به جان بخرند؟ یعنی آیا جامعه ی فدائیان بزرگ تر می شود؟ آیا توان تحمل ضرر همان افراد بیشتر می شود؟ آیا ممکن است دوباره همین مغازه دار یا من وارد این بازی شویم؟ آن نفر اول چطور. آیا پول خودش را خواهد شناخت؟

    اما پرسش دیگریست که بر ذهنم سایه انداخته و تمامی این پرسش ها را به کناری رانده. من در چنین موقعیتی چکار خواهم کرد؟ آیا می توانم ضررش را بپذیرم و این چرخه را متوقف کنم؟

    نمی دانم.

    ارسال دیدگاه
  • محسن زنگویی یکشنبه 1 مرداد 1396 10:41 نظرات ()
     بارها برایم پیش آمده، در موقعیتی قرار گرفته ام یا قرارم داده اند و شروع به شکایت کرده ام. نق زده ام و بد و بیراه گفته ام.
    نق زدن هایی که هرطور فکرش را می کنم در نهایت به یک چیز میرسم. ترس. ترس مواجه شدن با آن موقعیت. ترس از شیوه ی قضاوت دیگران. ترس از کافی نبودن دانشم برای مواجه شدن با آن موقعیت.

                ترس از روخوانی کردن از کتاب، در کلاس، برای همکلاسی هایم، در مدرسه، بابت لکنت زبانم.
                ترس از ناتوانی در ترجمه ی مقاله از استادی که اجبار به ترجمه کرده.
                ترس از تپق زدن هنگام سخنرانی و خندیدن های دیگران.
                نق زدن از اجبار استاد به انجام تکالیف و پروژه ها به شیوه ای خاص.
                نق زدن از شیوه ی تدریس معلم و استاد و اصرار بر اینکه دارد از عمد اذیت می کند.
                و ...

    اما در اکثر مواقع بعد از مدتی کوتاه یا طولانی به حکایت پشت آن سختی و اجبار و موقعیت به ظاهر وحشتناک پی برده ام.
    حکایاتی که بیش از هر حکایت دیگری در زندگی ام ازشون آموخته ام.
    آموخته ام که حتی اگر از ترس نمی توانم با آن موقعیت رو به رو شوم نباید شکایت کنم. نباید نق بزنم. چرا که ممکن است فردی دیگر وجود داشته باشد که ترسی نداشته باشد اما به خاطر شکایت من و نق زدن من از انجام دادنش منصرف شود و بعدها صدا به شکایت بلند کند.
    آموخته ام، موقعیتی را که شکایتش برای من هال و حکایتش برای من پستو است، نباید با نق زدن برای فرد دیگری نیز به شکایت هال و حکایت پستو تبدیل کنم.



    مترسک را گفتند تو ز چه می رنجی؟
    گفت: ز پرنده ای که از ترس من در جای دیگری نشیند و دیگران نیز ز رَدِ او، آنجا را گزینند.


    ارسال دیدگاه