پیش‌بینی می‌تواند سبب افزایش خودآگاهی شود؛ به خصوص اگر در آن زمینه اطلاعات جامعی داشته باشیم.

نتیجه‌ی پیش‌بینی‌هایی که انجام می‌دهید، هرچه که باشد سبب افزایش آگاهیتان نسبت به خودتان می‌شود.
هرچه فاصله‌ی پیش‌بینی با نتیجه‌ی واقعی بیشتر باشد، شما می‌فهمید که اطلاعات کمتری در آن زمینه دارید یا اطلاعاتی که در اختیار دارید، نتوانسته‌اید به خوبی به یکدیگر ارتباط دهید.

می‌خواهم یکی از تجربیات خودم را در این زمینه بیان کنم:

همانطور که پیش‌بینی می‌شد، ترامپ در سخنرانی جمعه‌ی هفته‌ی قبل در مورد برجام، آن را تأیید نکرد و حتی اتهامات زیادی را به ایران وارد کرد. هرچند این اتهامات قبلاً نیز توسط سیاستمداران امریکایی در سخنرانی‌های گوناگون بیان می‌شد اما اکنون در یک سخنرانی و به صورت کاملاً صریح بیان شد.
همان شب قبل از اینکه بازارهای بورس و دلار در ایران باز شود، تصمیم گرفتم پیش‌بینی کنم که چگونه تغییر خواهند کرد. هرچند هیچکدام از این دو بازار را دنبال نمی‌کنم، اما برایم یش‌بینی‌ای جذاب بود.
با توجه به سوابق واکنش این بازارها در تحریم شدن و احساس بازگشت تحریم‌ها که به دنبالش احساس کمبود منابع را به دنبال خواهد داشت، من پیش‌بینی کردم شاخص بورس مقدار زیادی افت خواهد کرد و دلار نیز گران‌تر شود.

اما روز بعد از سخنرانی دقیقاً برعکس پیش‌بینی من رخ داد. یعنی بورس رشد کرد و دلار نیز ارزان‌تر شد.

چه چیزی را من در پیش‌بینی ‌ام لحاظ نکرده بودم که اینگونه غلط از آب در آمد؟

1- ترامپ قرار نبود برجام را رد کند و تحریم‌ها برگردد. ترامپ تنها می‌توانست برجام را تأیید نکند و تصمیم‌گیری در مورد بازگشت یا عدم بازگشت تحریم‌ها به کنگره ارجاع داده شود. کنگره نیز تا 3 ماه بعد از سخنرانی ترامپ فرصت خواهد داشت تا تصمیم‌گیری کند. در واقع اگر قرار است شوکی در بازارها از بابت بازگشت تحریم‌ها اتفاق بیفتد، باید 3 ماه دیگر رخ دهد نه اکنون. من به این نکته دقت نکرده بودم. با اینکه در خبرگزاری‌ها خوانده بودم، اما به دلیل انبوه اطلاعات و تحلیل‌هایی که در این مدت و در این مورد به ذهنم از هر طرف سرازیر شدند، در نهایت تصور کردم ترامپ با تأیید نکردن برجام، تحریم‌ها را بازمی‌گرداند.

2- با وجود برداشته شدن برخی از تحریم‌ها، همچنان ایران اجازه‌ی استفاده از دلار در معاملات بین‌المللی را ندارد. این به تدریج اثرش را در بازار گذاشته بود و فعالان بازار به نوعی قبول کرده بودند که تحریم دلار برداشته نشده است. حال که زمزمه‌ی بازگشت تحریم‌ها به گوش می‌رسید، اثرش بر بازار دلار مانند زمانی نبود که ما تحریم نبودیم و با تحریم شدن دسترسی‌مان به دلار قطع شد. به این ترتیب من در این مورد نیز شرایط را مانند زمانی پنداشتم که تحریم نیستیم و حالا قرار است تحریم شویم.

3- فراموش کردم همانطور که من می‌توانم از تحولات گوناگون بیاموزم، سیاستمداران نیز می‌آموزند و همچنین فراموش کردم بازارهای ایران بیشتر از اینکه بر اساس معادلات اقتصادی تنظیم شوند، بر اساس خواست و اراده‌ی سیاسیون تنظیم می‌شوند.
به نظر خودم، مهم‌ترین اشکالی که در مورد پیش‌بینی‌ام می‌توانم به خودم وارد کنم، همین مورد است.
نشان دادن مقاوم بودن اقتصاد ایران در برابر تکانه‌های بین‌المللی و به خصوص بازگشت تحریم‌ها، برای سیاسیون دو منفعت دارد. یکی اینکه به سرمایه‌گذاران بین‌المللی شرایط خوب ایران را برای سرمایه‌گذاری نشان دهند یا حداقل اینگونه وانمود کنند و دیگری اینکه به سیاسیون طرف مذاکره با ایران در برجام نشان دهند که بازگشت تحریم‌ها دیگر مانند گذشته بر ما اثر ندارد. اینکه اگر تصور می‌کنید در گذشته به دلیل به تنگنا رفتن اقتصاد کشور به واسطه‌ی تحریم‌ها پای میز مذاکره حاضر شده‌ایم، بدانید که اکنون با اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، اقتصاد ما نسبت به تحریم، مقاوم‌تر از گذشته است. به این ترتیب گمان نکنید ما دوباره به پای میز مذاکره بر می‌گردیم. بر این اساس دولت با دخالت در بورس و بازار ارز تلاش کرد آن پیام‌ها را به درون و بیرون از ایران مخابره کند.
هرچند برای اثبات این مورد، سندی موثق ندارم. اما چیزی که سبب شده تا گمان من در این مورد به یقین نزدیک شود، شیوه‌ی گزارشات صداوسیما پس از رشد بورس و کاهش ارزش دلار در بازار ایران بود. در این گزارشات، که از بخش‌های مختلف اخبار پخش می‌شد، آن دسته از کارشناسان بورس  و صاحبان صرافی‌ها که باهاشون مصاحبه شد، چند جمله‌ی کلیدی و تقریباً تکراری داشتند به گونه‌ای که انگار بهشون دیکته شده بود تا چنین صحبت کنند. جملاتی مانند: "دیگر به دلار وابسته نیستیم"، "بازاریان فهمیده‌اند کاری از امریکا ساخته نیست"، "به خاطر اقتصاد مقاوتی، بازارهایمان مقاوم شده‌اند".  حتی صحبت‌های دولتی‌ها نیز پس از این واکنش بازار، حول همین مفاهیم می‌چرخید.
در همان شب در یک گروه تلگرامی نیز یکی از فعالین بازار بورس، پیش‌بینی "بورس صعودی و دلار نزولی" را کرد و پس از اینکه پیش‌بینی‌اش به حقیقت پیوست، نوشت: بازار ایران عمق ندارد. لذا افرادی با افزایش یا کاهش ورود نقدینگی به بازار در هر زمان، بر کل بازار اثر گذاشته تا نتیجه را آن طور که می‌خواهند رقم بزنند. لذا اگر مرد چنین بازاری نیستید، واردش نشوید.

به هر حال این پیش‌بینی بیشتر از اینکه یک ناکامی برای من باشد، آموزشی مفید بود.